რუსი პოეტები: ალექსანდრე პუშკინი
ალექსანდრ ბლოკი

 

ალექსანდრე პუშკინი

მე თქვენ მიყვარდით... სიყვარული ჯერ კიდევ იქნებ
მთლად არ გამქრალა და ჩემშია, ძვირფასო, ისევ,
მაგრამ ამაზე ნუ  იდარდებთ, თქვენს ნათელ ფიქრებს
მე ხელმეორედ მღელვარების არ მივცემ მიზეზს...

მე თქვენ მიყვარდით უნუგეშოდ, ფარულად, უხმოდ
ხან უძლურებით და ხან იჭვით ვიყავი სავსე,
მე თქვენ მიყვარდით ისე წრფელად  და ისე უღვრთოდ,
რომ ღმერთს ვტხოვ: - ღმერთო, ნეტა სხვასაც უყვარდეთ ასე!

 

ალექსანდრ ბლოკი

ღამეა. ქუჩა, აფთიაქი და ფარნის მკრთალი
შუქი უაზროდ ეფინება გრანიტის ლოდებს...
ამ ქვეყანაზე თუნდაც ას წელს იცოცხლე, მაინც
არ შეიცვლება არაფერი, რაც უნდა მოხდეს!
გარდაიცვლები და დაიწყებ ისევ თავიდან
და ისევ შენთან იქნებიან: ღამე წკვარამი,
მყუდრო ქუჩა და აფთიაქი და არხის პირას
გამყინავ ქარში მოქანავე გაზის ფარანი.

 

 

იტალიელი პოეტები:  სერჟო სოლმი
უმბერტო საბა
ჯუზეპე უნგარეტი
ეუჯინიო მონტალე
სალვატორე ქვაზიმოდო

 

 

სერჟო სოლმი
ლექსები

 

* * *
შენ ღია ცის ქვეშ მზეში დადგმული ქანდაკება ხარ -
მუნჯი და ცივი.
მაგრამ იმავ დროს თბილი ხარ, როგორც
თვით სხივი მზისა.

უღრანი ტყე ხარ, და შენ ღამე ხარ, ზღვა ხარ, რომელიც
ღელავს და მარწევს,
რომლის მოქცევა და უკუქცევა ხან აქრობს, ხან კი
ისევ აღვივებს
ჩემს გახელებას, ჩემს გიჟურ ლტოლვას
შენსკენ, ძვირფასო!..

 

 

მზევ  შემოდგომის

შემოდგომის მზევ, ფერმილეულო,
ღონემიხდილო შემოდგომის მზევ,
შენი უძლური შუქით რომ ცდილობ
ამ გათოშილი წამის გათბობას, -
ეგ შენი სახე სათნო და მშვიდი
გაშეშდა უცებ, გამოიფიტა.
შენს უღიმღამო, გაცრეცილ შუქზე
გაუფერულდა ჩემი ცხოვრებაც...
მე ახლა უკვე არაფერს ვნატრობ,
მწყურია მხოლოდ შენი დაღლილი
ალერსი, შენი ბრმა მოფერება,
და მინდა შენი უკანასკნელი
კოცნა მეღირსოს, ვიდრე წყვდიადის
ფარდა ორივეს დაგვეფარება...

ო, სიყვარულო
ახლადგაჭრილო
საფლავო ტკბილო და სანეტაროვ,
ვით დედამიწის წიაღი ბნელი...

 

ნისლი

ძლივს, როგორც იქნა, შენ დამიბრუნდი,
ჩემო მეგობარო, ნისლო!
ჩემს კისერს შემოეჭდო შენი მსუბუქი თეთრი მკლავები
და მე ვგრძნობ თავს ისე,
თითქო სამშობლოში ვიყო -
მოშორებული დამღუპველ მზეს,
მოშორებული გაშიშვლებულ სინათლეს,
რომელიც ასე არ მიყვარს...
ო, როგორ ჰშველის ჩემს დაიარებულ თვალებს
შენი ნაზი, გაურკვეველი ციმციმი,
რარიგ ანიჭებს იგი დღეთა მსვლელობას
გარკვეულ რიტმს,
ოდეს მორცხვად გვიწინასწარმეტყველებს
დინჯი და დარბაისელი
ზამთრის მოახლოებას.
რა რიგ ძალგიძს შენ
შთაუნერგო მთელს ცხოვრებას კაცისას
მსუბუქი მოლოდინი,
დაქანცულობის სიტკბო და მორჩილება იმ ძვირფასი წამის,
რომელიც ძილს მოასწავებს.

 

 

უმბერტო   საბა
ლექსები

 

წლეულს...

წლეულს
მერცხლების გადაფრენა გულს დამიღონებს...
ქუჩაში გასულს თავზარს დამცემს ჟივჟივი მათი,
ოდეს ისინი
შეესევიან
ოცი სექტემბრის სახელობის ბულვარში დარგულ
წაბლებს და ჭადრებს...
მერე კი -
ზამთრის ერთფეროვან, დაუსრულებელ,
მომაბეზრებელ სიჩუმეში დავრჩებით მხოლოდ
მე და მტანჯველი მოგონება იმ მერცხლებისა
და მობუზული პაწაწინა შავი ბეღურა
თოვლით დაფარულ სახურავზე მოწყენით მჯდარი...

ო, მაშინ, ჩემი მარტოობა მერცხლებს ინატრებს,
ჩემს მწუხრს კი, ვაგლახ, სიყვარული მოენატრება!

 

 

ასპარეზობაში  გამარჯვებული

ისინი, ვისაც უნახავს შენი თამაში ზღვასთან,
ს ი რ ი ნ ო ზ ს  გიწოდებენ...

შენ,ასპარეზობაში გამარჯვებული,
ჩემს უსიხარულო ცხოვრებაში, ისე -
ვით მკრთალ ეკრანზე,
ხან გამოჩნდები, ხან ისევ გაჰქრები უცებ.
და მაინც,
როცა გაღიმებული გვერდით ჩამივლი ხოლმე
და თვალს ამარიდებ, -
მე ვგრძნობ:
ჩვენ ძაფი გვაერთებს, თუმცა წვრილი,
მაგრამ მაგარი ძაფი...

ბევრი მეგობარი - ქალი თუ ვაჟი - გახვევია გარს,
როცა შენ სასეირნოდ გამოდიხარ.
ახალგაზრდები,
თქვენ იკრიბებით კაფეში
და მხიარულობთ... და მხოლოდ ერთხელ
შენს სახეს მწუხარების ღრუბელმა გადაუარა
და შენი ბაგე დუმილმა გადარაზა:
დედაშენის აჩრდილი დაგიდგა მაშინ თვალწინ.
აჩრდილი, რომელმაც დააქორწინა შენი განთიადი
ჩემი ცხოვრების შეღამების ჟამთან.

 

 

ჯუზეპე   უნგარეტი
ლექსები

 

დანგრეული   სამოსახლო
სან  მარტინო  დელ  კარსო

აქ, სადაც ერთ დროს
სახლები იყო -
მხოლოდ კედელთა
ნანგრევებია...

ხოლო ისინი,
ვინც მე აქედან
წერილებს მწერდნენ -
გაჰქრნენ უკვალოდ...

და მხოლოდ გულში,
ჩემს გულში დარჩა
ყველაფრის ხსოვნა...
ეს ჩემი გული -
სამოსახლოა
ყველაზე უფრო
იავარქმნილი.

 

 

დღითი    დღე

 

1.
“დედი, დედიკო, რომ იცოდე როგორ ცუდად ვარ...”
და იგი სახეს - უკვე გარდაცვლილს,
გახელილ თვალებს - ჯერ კიდევ ცოცხალს,
ღონემიხდილი მიაპყრობდა ღია ფანჯარას...
და მამა
(შვილის გასართობად)
პურის ნამცეცებს
მზით განათებულ იატაკზე პეშვებით ყრიდა.
და ბეღურები ჟრიამულით იკლებდნენ ოთახს...

 

2.
აწ ჩემსკენ ნდობით გამოწვდილ ხელებს
მე შემიძლია დავეკონო მხოლოდ სიზმრებში...
გადიან დღენი. არაფერი მომხდარა თითქო:
დავდივარ,
ვსუნთქავ
ვსაუბრობ,
ვღელავ...
არ დამტყობია რამ ცვლილება, მხოლოდ ბოლო დროს
ჩვეულებრივზე უფრო ხშირად ვაბოლებ თუთუნს...
რა ძალა მეყო, იმ კაეშანს რომ გავუძელი?

 

3.

გავლიან წლებიც... ახალ ტკივილებს
ეზიარება ჩემი ცხოვრება.
შენი ხმა მუდამ მემახსოვრება...
მაგრამ სადა ხარ, რომ მანუგეშო?

 

4.

ო, ვერასოდეს ვერ მიხვდებით, ვერ იგრძნობთ იმას,
ქუჩაში გავლილს, როგორ მაკრთობს ყოველი ჩრდილი,
ჩემს გვერდით უცებ ქვაფენილს რომ აედევნება!
ასე მგონია... მაგრამ ჩრდილი გამირბის უმალ,
რადგან იცის, რომ აღარაფრის იმედი არ მაქვს.

 

5.

სად არის ახლა, ის წკრიალა და უცოდველი
ბავშვის ხმა, მერცხლის ჟღურტულის მსგავსი,
სახედაღარულ ადამიანს რომ ახარებდა,

სამუშაოდან შინ დაბრუნებულს?..
ხმა იგი მიწის წიაღმა შთანთქა
და ახლა მხოლოდ მოგონების ზღაპრებში ცხოვრობს.

 

6.

ო, ყველა,
ყველა,
ყველა სხვა ხმა
რაც კია ქვეყნად -
ექოა მხოლოდ, იმ ბავშვური ამოძახილის...
და ყოველივე დუმდება, როცა
ჩემი ბიჭუნა სამარიდან თავისკენ მიხმობს.

 

 

 

ეუჯინიო    მონტალე
ლექსები

 

ძველი  ჭის  თავზე

ძველი ჭის თავზე  ოწინარი ჭრიალებს გაბმით, -
მზის სინათლეზე ჯურღმულიდან ამოაქვს წყალი.
პირსავსე კასრის ზედაპირზე თრთის და ცახცახებს,
ვით შორეული მოგონება - ნაცნობი სახე.
ვიხრები მისკენ, მსურს შევეხო და რაღაც ვუთხრა,
მაგრამ ეს სახე უცებ კარგავს ნაცნობ კონტურებს,
მშორდება, მტოვებს, იბინდება... და აი, ისევ,
ძველი ჭის თავზე ოწინარი ჭრიალებს გაბმით,
გაბრუნებს, ტკბილო მოგონებავ, ჭის ბოროტ ფსკერზე
და ისევ ისე: ჩვენ მანძილი გვაშორებს შორი.

 

 

შავი   კალმახი

საღამოობით
მდინარის პირას
წელში მოხრილი ლანდები ჩანან
ღვთისმეტყველების დოქტორებისა...
კალმახმა კი დაყნოსა ჭიაყელა
და - ნახვამდის!
მისმა ანტრაციტულმა ელვარებამ
მე გამახსენა შენი თმები
(ტანს რომ იბანდი მდინარეში, მაშინ),
მან გამახსენა შენი ღრმა ამოოხვრა
კანტორის ჯურღმულში, თაღებქვეშ,
სადაც შენ ზიხარ
დილიდან დაღამებამდე.

 

 

მოპოვებული   ბედნიერება

მოპოვებულო ბედნიერებავ!
ო, რა ხშირად შენი გულისთვის
დავდივართ ჩვენ
ალესილ დანის პირზე!
ჩვენი თვალებისთვის -
შენ შუქურა ხარ ღამეში მოციმციმე,
ფეხებისთვის -
ყინული ხარ,
რომელიც ყოველ წამს მზადაა ჩატყდეს და ჩაგვიტანოს.
შენ ვერასოდეს ვერ შეგწვდება ის,
ვისთვისაც ყველაზე ძვირფასი ხარ
და სანატრელი.
და როდესაც შენ
ჩვენთა სულთა შეღამებაში
იძირები, ვითარცა მზე -
შენ აცისკროვნებ მათ,
როგორც განთიადის სხივი
ფრინველთა ბუდეებს...
მაგრამ ყოველივე ეს
არარაობაა
იმ ბავშვის ცრემლთან შედარებით,
რომლის ბურთი
მდინარემ გაიტაცა.

 

 

სალვატორე    ქვაზიმოდო
(ნობელის პრემიის ლაურეატი)

ლექსები

ახალ   მთვარეს

ღმერთმა ჯერ შექმნა ცა და ხმელეთი.
შემდგომ ამისა,
გაბედულად და გამიზნულად
და ზუსტად იმ დღეს,
იმ წუთს,
როცა იყო საჭირო,
მარად ელვარე ვარსკვლავები დაანთო ცაზე.
გავიდა ხანი...
მილიარდი გავიდა წელი...
და ღმერთის მსგავსად
ადამიანმა,
ოქტომბრის ღამის კრიალა ცაზე,
ააჩირაღდნა
სულ სხვა ვარსკვლავი -
სწორედ ისეთი, რომ ელვარებდა
ცის თაღზე
ქვეყნის გაჩენის დღიდან
და...
”ამინ!” ეს თქვა ადამიანმა.

 

 

ძეწნის    ტოტებზე

რა გვამღერებდა, როცა ჩვენს გულებს
ვიღაც უხეში გადამთიელი
თავის დალურსმულ ჩექმით ტორავდა!

როცა ქუჩები გაჟღენთილიყო
მიხრწნილ გვამების მხრჩოლავი სუნით,
როცა ბავშვების ისმოდა კვნესა
და როცა შეშლილ დედების თვალწინ
ხვრეტდნენ და ხიშტზე აგებდნენ შვილებს...

დადუმებული ჩანგები ჩვენი
ძეწნის ტოტებზე ეკიდნენ იმ დროს
და გლოვის ქარი, ძაძით მოსილი,
მათ, როგორც აკვნებს, აქანავებდა.

 

 

კედელი

ამ ძველი სახლის კედელი უკვე
გაბზარულია, ნესტით შეჭმული.
მის ჩაშავებულ აგურთა შორის
დასრიალებენ მარდი ხვლიკები.

ბაყაყი თავის გუბისკენ მიხტის,
მას თან მიჰყვება მონოტონური
სიმღერა ჩემი შორეულ სოფლის...

ძვირფასო ჩემო! უნდა გახსოვდეს
შენ ეს ადგილი, სადაც ვეება
ვარსკვლავი სალამს გვითვლიდა შორით.

ვინ მოსთვლის ახლა, რამდენი წელი
ფოთლების მსგავსად გასცვივდა ჭადრებს,
ანდა რამდენი დაგროვდა სისხლი
სამყაროს წყალუხვ მდინარეებში?!

 

 

მილანი.   აგვისტო.   1943.

ხელის ფათურით ამაოდ ეძებ
მტვერში რაღაცას.
ქალაქი მოკვდა.
მოკვდა...
მის თავზე
უკანასკნელად
ცამ დაიგრგვინა...
ტაძრის გუმბათზე გაბმულ ანტენას
მოსწყდა, ვით ცრემლი, ნაზი ბულბული...
კმარა,
ნუღარ თხრით ჭებს ეზოებში, -
ცოცხლებს წყურვილი აღარ აწუხებთ!
ნუ შეეხებით ნახევრადმიხრწნილ
გაბერილ გვამთა წითელ სხეულებს.
დაე, ეყარნონ მტვრიან მიწაზე
იქ, სადაც მათი სახლები დგანან...
ქალაქი მოკვდა.
გარდაიცვალა.

 

 

ცირკის   მსახიობ   ქალს

თეთრი ქსოვილით მორთულხარ,
გოგმანობ, როგორც მტრედი.
იღლიის ჭრილში მოგიჩანს
ხურმისოდენა მკერდი.

დადიხარ, მიწას აჩნდება
ძლივს შესამჩნევი კვალი
ყელამდე მავსებს სინათლე
შენი შიშველი მკლავის.

გიცქერ და თითქო პირველად
გხედავდე, ისე მიკვირს,
ცის კაბადონი მგონია
შავი გუმბათი ცირკის...

და მაგონდება შორი გზა,
მარტის ღამე და წვიმა, -
უცნობებს რომ გვაღვიძებდა
ერთ სარეცელზე მძინართ.

 

 

იქ,   სადაც   ხეთა...

იქ, სადაც ხეთა იისფერ ლანდებს
უკაცრიელი შებინდება დუმილით მოსავს,
უეცრად მიწყდა შორეული ფეხის ხმა შენი.
იგი ჰაერში განიფანტა,
ვით სურნელება
მინდვრის ყვავილის,
როგორც შორი ძახილის ექო...
შენ გრძნობით ცხოვრობ,
გსურს გრძნობებში იპოვნო აზრი
და გამართლება მოუნახო თვითეულ განცდას...
მე კი სხვა სურათს წარმომიდგენს ჟამთასვლის სარკე:
მე ახლა უკვე თვით სიკვდილი არ მაკრთობს ისე,
ვით სილამაზის უეცარი გამოსხივება.
და მე დავკარგე ყველაფერი, რაც ადრე მქონდა:
უშუალობა,
სიხალისე,
ხალასი ნიჭი
იმიტაციის...  და მე იმის უნარიც არ მაქვს,
რომ ვინმეს თავი მოვაჩვენო ბედნიერ კაცად.

 

 

* * *
თვითეული ჩვენთაგანი
მარტოდმარტო დგას დედამიწის შუაგულში
განგმირული მზის ისრით.

...და უცებ საღამოვდება.

 

 

 

შემოდგომა

კდემამოსილო შემოდგომავ!  შენ დამაბრუნე

საკუთარ თავთან... დამხობილი მდინარის პირას
მე ვსვამ ზეცას, ფირუზისფერ ტალღებში მცურავს,
ხეთა და ხევთა და ღრუბელთა ლანდებთან ერთად.

ქვეყნად გაჩენის განაჩენი მაერთებს შენთან -
საბრალო ფოთოლს, ძირს ჩამოვარდნილს,
რომელიც მიწამ იპოვნა და დაისაკუთრა...

 

 

გარდაცვლილი   გიტარების   ხმა

დამშრალ და წყალუხვ მდინარეთა გაშლილ მკლავებზე
წევს ჩემი მხარე და ზღვა მისი სასთუმალია.
ო, არსად სხვაგან მე ისეთი არ მეგულება
ტკბილი სიმღერა, როგორც იქ, ჩემს სიცილიაში...

მე დავაბიჯებ მოშრიალე ლაქაშებს შორის.
ლოკოკინებით დამძიმებულ ლაქაშებს შორის
დავდივარ მე და... შემოდგომის მიწურულია.
ცაზე ღრუბლები ირევიან და ცას შორიდან
მოაქვს გარდაცვლილ გიტარების მტირალი ხმები.
ო, ამ გიტარებს პირდაღებულ ნაპრალთა მსგავსად
ვეება ხახა დაუღიათ, და მათ სიღრმეში
მზეში გარუჯულ ჯადოქართა თითები ჰქრიან.

ამოდის მთვარე, მის სარკის წინ ზანტი ზმორებით
თმებს ივარცხნიან აშოლტილი ქალიშვილები
და კეკლუცობენ ფორთოხლებით გავსილი უბით...
ვინ მოთქვამს ასე? გამწარებით ვინ იქნევს მათრახს?
ვინ ურტყამს მათრახს ყალყზე შემდგარ ველურ ულაყებს?
გავჩერდეთ აქეთ, ამ ბუჩქებთან, ნუ მივალთ ახლო.
ნუ ჩამახედებ, საყვარელო, ზღვის ვრცელ სარკეში.
სხვისი ხვედრია შიგ ჩახედვა: მომღერალ ვაჟთა,
მაღალ ხეთა და მდინარეთა ნათელი ხვედრი...

ვინ მოთქვამს ასე?
არ იფიქრო, მე ვიყო თითქო, -
ეს მდინარეთა ნაპირებზე მათრახი წივის
და ყორნისფერი ულაყები დგებიან ყალყზე,
და მაღაროებს თავს ევლება გოგირდის კვამლი.
ო, არ იფიქრო, არ იფიქრო, მე ვიყო თითქო!..
ეს ხმა შორიდან შემოდგომის ქარმა მოდენა.

იქ, ჩემს მხარეში, ხალხმა იცის ხანჯლის ხმარებაც
და მთვარის შუქით მკურნალობა სნეული გულის.

 

 

ჩემი   ქვეყანა  -  იტალია

დრო მიდის სწრაფად, მხოლოდ ერთი მიმართულებით.
მაგრამ რაც უფრო გვშორდებიან
განვლილი წლები,
მით უფრო მწვავედ
განიცდიან მათ სიხლოვეს
მგოსნები...
შორს ჩანს პოლონეთის მინდვრები...
კუტნო -
ნაქალაქევი,
სადაც მიწის გაფატრულ მუცლის
წიაღებიდან ამოყრილი ნაწლავებივით
ჩაჟანგებულ და გადაკვანძულ
ლიანდაგებზე
ნავთობის მხრჩოლავ კვამლში იწვის გვამების გროვა...
იმის იქით კი,
მავთულხლართის გადაღმა
ჩანან
კარანტინები...
სიბინძურე.
ნაგავი.
სისხლი.
და დახვრეტილთა გრძელი მწკრივები
მათსავე ხელით ამოთხრილი საფლავის პირას...
უფრო იქით კი -
ბუხენვალდი...
წყეულიმც იყოს
წიფლის ფოთლებით
გადაჩრდილულ
მისთა ღუმელთა
გრგვინვა და ცეცხლი ჯოჯოხეთური!
სულ უფრო შორს კი,
ყინვით შკრულ ვოლგის ნაპირზე
მოჩანს ქალაქი
(ყველამ იცის მისი სახელი)
და მის ნანგრევებს
თოვლის შავი ფიფქები ათოვს...
მგოსნებს
არასდროს
არაფერი
არ ავიწყდებათ!
უდაბნო ველზე ქრის ქარბუქი.
მიაბიჯებენ
დამარცხებული არამზადები,
ვინც სასიკვდილოდ
მოწყალებამ
ვერ გაიმეტა...
გაივლის ყველა განსაცდელი,
მაგრამ გვამებით
ქვეყნად არავის უვაჭრია...
შენ გეუბნები,
სამტროდ მოსულო გადამთიელო:
ეს არის ჩემი იტალია -
ჩემი ქვეყანა!
მე ქებას ვუმღერ მის ხალხს
და მის ფარულ ქვითინსაც,
დახშულს ტალღების მიმოქცევის მეხური გრგვინვით!
და მსურს ვადიდო იტალიელ დედების თალხი,
რომ მით ვუმღერო იტალიის მარადისობას!

 

 

 

 

პოლონელი პოეტები: თადეუშ რუჟევიჩი
ზბიგნევ ჰერბერტი
იაროსლავ ივაშკევიჩი
იულიუშ სლოვაცკი
ვისლავა შიმბორსკა

 

 

თადეუშ   რუჟევიჩი
ლექსები

 

* * *
ვწერდი ერთ საათს ან იქნებ ერთ წამს
მთელი საღამო და მთელი ღამე
სიბრაზისაგან ვთრთოდი და უხმოდ
საკუთარ თავის პირისპირ ვიჯექ
თვალცრემლიანი
ვწერდი სულ ვწერდი
დაუღალავი
უცებ შევნიშნე
ხელთ არ მჭერია თურმე კალამი.

 

 

კედელი

კედლისკენ იბრუნა პირი
ვიცი ვუყვარვარ
მაშ რატომ იბრუნა კედლისკენ პირი?

ასე შეიძლება
ცხოვრებასაც ზურგი შეაქციო,
სადაც
სტვენენ ჩიტები
და ფერადფერადი ყელსახვევებით
თავს იწონებენ ყმაწვილები.

ის ახლა მარტოა
კედლის წინაშე
და ასევე დარჩება
ვეებერთელა კედლის ამარა
საცოდავი და პატარა
დამუშტული ხელებით.
მე კი ვზივარ
და ვერ დამიძრავს გაქვავებული ფეხები
და არ ძალმიძს
დავტაცო ხელი
და გავიტაცო აქედან
თუმცა იგი
სუნთქვაზე უფრო მჩატეა.

 

* * *
ჩემი სხეული
ეს გახლავთ ორმოცი წლის
მოშინაურებული ცხოველი
ავსებს ხმაურით
აღებს
გაურკვეველ ხმებს გამოსცემს
გაზაფხული
და საღამოობით
თეთრი ჩიტები
ამობურცული უსინათლო მკერდით
უზარმაზარი თეთრი ჩიტები
ყრანტალებენ ჩემში
და ფრთებს ატლაშუნებენ
მძიმედ.

 

 

ვინმეს   რომ   ენახა

ვინმეს რომ ენახა დედაჩემი
ცისფერ ხალათში თეთრ პალატაში
ხან აკანკალებული
ხან გაშეშებული
როცა ბაგეზე შეყინული ღიმილით
გათეთრებულ ღრძილებს აჩენს.

ნახევარი საუკუნე ღმერთს ლოცულობდა
ახლა კი ტირის და ჩურჩულებს:
- არ ვიცი... არ ვიცი...

მისი სახე ამღვრეული ცრემლის წვეთია
გაყვითლებული ხელები მკერდზე დაუკრეფია
შეშინებული ბავშვივით
ტუჩები კი ლურჯი აქვს.

ვინმეს რომ ენახა დედაჩემი
დევნით გულამომჯდარი პატარა ტყიური
გადმოკარკლული თვალებით
მაშინ
ეჰ, რომ შემეძლოს
სულ ხელით ვატარებდი
და ნებიერ ბავშვივით
ტკბილეულს არ მოვაკლებდი.

 

ნაწნავი

და როცა ღამით მატარებლით მოყვანილ ქალებს
თმა გადაპარსეს
გამოცხადდა ოთხი მსახური
მათ იატაკი გამოგავეს ცაცხვის ცოცხებით
და ქალის თმები დაახვავეს კუთხეში ზვინად.

გაკრიალებულ ვიტრინებში სუფთად გარეცხილ
მინების იქით ასვენია აწ სამუდამოდ
გაბრტყელებული დალალები და კულულები
მხრჩოლავ აირით გაგუდულთა
ამ თმებში ახლაც
გარჭობილია ალაგ-ალაგ რკინის სარჭები
და სავარცხლები
მზის გამჭოლი სხივი ოქროსფრად
არ გაანათებს ამ დალალებს
ანცი ნიავი
არ აუწეწავს ვარცხნილობას
შხაპუნა წვიმა
არ დაასველებს არასოდეს
და მამაკაცის
უხეში ხელი საალერსოდ არ შეეხება.

უზარმაზარი ვიტრინები გატენილია

კვამლში დამხრჩვალთა კვამლისფერი თმების ბოლქვებით
და ამ ბოლქვებში მოჩანს ერთი ქერა ნაწნავი
კოხტად დაწნული
ალისფერი ბაბთით შეკრული
თაგვის კუდივით პაწაწინა სწორედ ისეთი
რომლის წვალება
სკოლაში ასე სიამოვნებთ ონავარ ბიჭებს.

(ოსვენციმი, 1948).

 

 

კარგია

კარგია -
ტყეში შემიძლია წავიდე
კენკრა დავკრიფო
მე კი მეგონა
აღარც ტყეა აღარც ბუჩქნარი.

კარგია -
ჩრდილში შემიძლია წამოვწვე
მე კი მეგონა
ხეებს აღარ შემორჩათ ჩრდილი.

კარგია -
ვინმე შემიძლია შევიყვარო
მე კი მეგონა
ადამიანს აღარ შერჩა გული.

 

 

პოეტიკა

მე მეგონა სიტყვა
ბუმბულივით არ აიწონება
აბრეშუმივით პრიალა მეგონა
ქალის მუხლისთავივით გლუვი
და უდარდელი როგორც ჩიტის გალობა
მე მეგონა
საკმარისია დაიძახო
და სიტყვები
მორჩილად გამოგეცხადებიან
და მაშინ შეგიძლია
როგორც ბავშვმა სათამაშო აგურებისგან
შექმნა შინაარსიანი სახე
სადაც უამრავი განძია დამარხული.

მე მქონდა სიტყვები -
განშორების
წყევლის
შემდეგ გავიდა ხანი და
სატრფიალო სიტყვებიც მეახლნენ
უფრო გვიან კი
მე ვნახე
სატუსაღოს კედლებზე ამოკაწრული
იმედის სიტყვები
ყოველი მათგანი
შინაარსით იყო სავსე
მათში ვერ ნახავდით
ვერც მეტაფორას ვერც ალეგორიას
ვერც ჰიპერბოლას ვერც მოხდენილ თქმას
სამაგიეროდ
მათ ჰქონდათ  დამაჯერებლობა
ძალა პოეზიისა -
სიცოცხლე.

 

 

ზბიგნევ   ჰერბერტი

 

ვიოლინო

ვიოლინო შიშველია. გრძელი და გამხდარი კიდურები აქვს. ამაოდ ცდილობს ხელებით სხეულის დაფარვას, ვერ ახერხებს. რცხვენია და სცივა. ამიტომაც ტირის და არა იმიტომ, თითქოს ლამაზი ჰანგებით თავი უნდა მოგვაწონოს, როგორც ამას მუსიკისმცოდნეები ამტკიცებენ. ტყუილია ეს.

 

 

ბიბლიოთეკაში

ქერათმიანი ქალიშვილი ლექსს დასცქერის. ლანცეტივით წამახული ფანქრის წვერით სიტყვები ქაღალდზე გადააქვს და პაწია ხაზებად, მახვილებად, ცეზურებად აქცევს მათ...
დაღუპული პოეტის ელეგია ახლა ჭიანჭველების მიერ გამოხრულ სალამანდრას ჰგავს.
ტყვიის ქარცეცხლში, წინახაზიდან როცა გამოგვყავდა, მე იმედი მქონდა, რომ მისი ჯერ კიდევ თბილი სხეული სიტყვაში მაინც გაცოცხლდებოდა. ახლა კი სიტყვების სიკვდილს რომ ვხედავ, მე უკვე ვიცი: გახრწნას ვერ შეაჩერებს ვერაფერი...
ჩვენს შემდეგ მიწაში მიმობნეული ასოები და ბგერებიღა დარჩება, წარმავლობასა და ნეშტზე დასმული მახვილები.

 

 

ლოთები

ლოთები სულმოუთქმელად ცლიან ჭიქებს, თან იღმიჭებიან, რადგან ჭიქის ფსკერზე, ისევ თავიანთ თავს ხედავენ.
ჭოგრიტივით მომარჯვებული ბოთლების ყელში იხედებიან მუდამ და შორეული პლანეტების მოძრაობას თვალს ადევნებენ.
უფრო გამძლე გონება და დახვეწილი გემოვნება რომ ჰქონოდათ, ასტრონომები იქნებოდნენ.

 

იმპერატორი

იყო და არა იყო რა, იყო ერთი იმპერატორი. ყვითელი თვალები და ბერკეტივით მოძრავი ყბები ჰქონდა. მარმარილოთი და პოლიციელებით გატენილ სასახლეში ცხოვრობდა. მარტოდმარტო. გამოიღვიძებდა ღამით და ყვიროდა. არავის არ უყვარდა. მას კი ყველაზე მეტად ნადირობა და კაცის კვლა იტაცებდა. ბავშვებთან სურათის გადაღებაც უყვარდა, თაიგულით ხელში. როცა გარდაიცვალა, ვერავინ გაბედა მისი სურათის ჩამოხსნა.
აბა, დაათვალიერეთ, იქნებ თქვენს სახლშიაც აღმოჩნდეს მისი სურათი.

 

 

საგნები

უსულო საგნები ყოველთვის თავაზიანად იქცევიან. ამ მხრივ საყვედური არ ეთქმით. პირადად მე არასოდეს მინახავს მოუსვენრად მცქმუტავი სკამი ან ყალყზე შემდგარი საწოლი. რაც არ უნდა დაიღალოს მაგიდა, თავს მაინც უფლებას არ მისცემს ჩაიჩოქოს ან მხართეძოზე წამოწვეს. მე მგონი, საგნები ამას განგებ სჩადიან, ისინი თითქო გვსაყვედურობენ ჩვენი გაუტანლობისა და უნებისყოფობის გამო.

 

 

პატარა   ქალაქი

დღისით ხილი და ზღვა. ღამით - ვარსკვლავები და ისევ ზღვა. დი-ფიორის ქუჩა ხალისიან საღებავთა გამოფენაა თითქო.
შუადღეა. მზე სხივთა ჯოხს მწვანე დარაბებს უკაკუნებს. დაფნების ტევრში სახედრები ჩრდილის საგალობელს მღერიან. სწორედ ამ დროს, არ ვიცი რატომ, სიყვარულის გამჟღავნება მოვინდომე. ზღვა კი ნებიერად გაწოლილი თვლემს ქალაქის ძირში, რომელიც ლეღვით მოვაჭრე გოგოს მკერდივით არის ამობურცული.

 

 

ბოლოდან

მერე კი საქორწილო სუფრა გაიშალა, გაჩაღდა მხიარული ქეიფი. მეფის ასული არაჩვეულებრივად ლამაზად გამოიყურებოდა. უკრავდა მუსიკა, ირხეოდნენ ფერხულში ჩაბმული ალვისტანა ქალიშვილები.
მანამდე რაღა იყო? ნუ ვიფიქრებთ ამაზე. კუდიანი დედაბერი ფარვანასავით ეხეთქება ფანჯრის მინებს... ბრძოლის ველიდან გამოქცეულ ორმოც ყაჩაღს გზაში გრძელი ბებუთები და წვერები დაჰკარგვიათ, ხოლო მაჟაურად ქცეული ურჩხული ნუშის ფოთოლზე მოკალათებულა და არხეინად სძინავს.

სლავური   ზღაპარი

დაბერდა მეფე, დაჩაჩანაკდა. საკუთარი ხელით მტრედი რაა, იმასაც ვეღარ დაახრჩობდა. გაუნძრევლად იჯდა ოქროს ტახტზე, ოქროდქცეული და ცივი. მხოლოდ წვერი ეზრდებოდა იატაკამდე და უფრო ქვევითაც.
სამეფოს კი ამ დროს სხვა მართავდა. ვინ იყო ის კაცი, არავინ იცოდა. ცნობისმოყვარენი სასახლეს ეხვეოდნენ, მაგრამ კრივონოსოვმა შენობის წინ სახრჩობელები აღმართა, ამიტომ მარტო ჩამოხრჩობილებს შეეძლოთ დაენახათ, რა ხდებოდა სასახლეში, ისინი კი სდუმდნენ.
ბოლოს გარდაიცვალა მეფე. ატყდა ალიაქოთი, ზარების რეკვა, ცხედარი სასახლიდან არ გამოჰქონდათ. ტახტს შეეზარდა მეფე! მისი ფეხები ტახტის ფეხებად, ხელები ტახტის სახელურებად იქცნენ, - ვერაფრით ვერ ააგლიჯეს ცხედარი ტახტს! ტახტიანად დამარხვა კი ენანებოდათ - აფსუსი იყო ოქროს ტახტი!

 

 

ტყე

ფეხშიშველი ბილიკი კისრისტეხით გარბის ტყისკენ. ტყეში უამრავი ხეა. არის ოფოფიც. არიან ბავშვებიც, რომლებსაც “იასი” ან “მალგოსია” ჰქვიათ. არიან კიდევ პატარ-პატარა ცხოველები და მხეცები. მხოლოდ ქონდრისკაცები აღარ არიან, გაწყდნენ.
ჩამობნელდება თუ არა, ჭოტი უზარმაზარი გასაღებით კეტავს ტყეს, რადგან, ღმერთმა დაიფაროს, კატამ თუ მოახერხა შიგ შეპარვა, აიკლებს იქაურობას!

 

 

ვარდი   და   ქარი

წალკოტში გაზრდილი ვარდი ქარს შეუყვარდა. ისინი სულ არ ჰგავდნენ ერთმანეთს: ქარი მსუბუქი და გამჭვირვალე იყო, ვარდი კი - უმოძრაო და სისხლივით მძიმე. ერთ დღეს ჩექმებიანი კაცი მოვიდა და ვარდი მოწყვიტა. ქარი გაექანა მისკენ, მაგრამ კაცმა ცხვირწინ მიუკეტა კარი. “ნეტავი ქვად მაქცია, - ატირდა უბედური ქარი. - მთელი ქვეყანა რომ შემომევლო, წლობით რომ შინ არ დავბრუნებულიყავი, ერთი რამ მაინც ვიცოდი, ყოველთვის აქ ვარდი დამხვდებოდა”.
ქარმა ისიც იცოდა, ჭეშმარიტი ტანჯვა რომ მარტო ერთგულთა ხვედრი იყო.

 

 

ნიჟარა

ჩემი მშობლების საწოლ ოთახში, სარკის წინ, ვარდისფერი ნიჟარა იდო. ფეხაკრეფით მივეპარებოდი ხოლმე, ხელს დავტაცებდი და ყურთან მივიტანდი. მინდოდა, ისეთ დროს მიმესწრო, როცა ნიჟარა რაღაცას არ მოსთქვამდა თავისი გაბმული ერთფეროვანი ხმით.
პატარა ვიყავი, მაგრამ უკვე ვიცოდი: ძალიანაც რომ გიყვარდეს ვინმე, არის წუთი, როცა ესეც გავიწყდება.

 

 

ქვეყანა

ძველისძველ რუკაზე ერთი პატარა ქვეყანაა, რომლის გახსენება ცუდ ხასიათზე მაყენებს ხოლმე. ეს გახლავთ ვაშლის, მთაგორების, ზანტი მდინარეების, მწკლარტე ღვინოებისა და სიყვარულის სამშობლო. სამწუხაროდ, დიდმა ობობამ თავის აბლაბუდაში გაახვია იგი და ლორწოვანი ნერწყვით ოცნების ყველა მისასვლელი ამოლესა.
მუდამ ასეა: ანგელოზი ცეცხლის მახვილით, ობობა, სინდისი.

 

 

იაროსლავ    ივაშკევიჩი
ლექსები

 

* * *
ფანჯარას ვხურავ
ქუჩაში გავდივარ
ძმა მოაბიჯებს ტროტუარზე

გაკრიალებულ ასფალტზე
ქუდჩამოფხატული
ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი

ვეუბნები: ძმაო

მაგრამ არ ესმის
ჩამივლის უხმოდ
და გზას განაგრძობს

ნუთუ მართლა  წ ი ნ  მიდის?

 

 

არსებობანი

მე ხომ შემეძლო - თავზეხელაღებულ, შავგვრემან იტალიელივით - კორსიკის გაუვალ ბარდებში თავი შემეფარებინა და ბებუთით ხელში უმწიფარი ქალიშვილები გამეუპატიურებინა..

წითელკანიანივით ვმდგარიყავი ვიგვამის შესასვლელთან, ტრამალების სუნითა და კვამლით გაჟღენთილი, ხოლო ჩემი ცოლი - ბიზონის ტყავის ფხეკით იქნებოდა გართული...

მე ხომ შემეძლო, ტახტის მოცილესავით, საკუთარი ტყავის გადარჩენის მიზნით, ხელისუფალთან მექეიფა, სასმელზე ზაფრანით შეკმაზული თევზი დამეყოლებინა; მოტკბო სოუსი მოკაუჭებულ თითებზე ჩამომეღვენთებოდა, მე კი სულ იმის ფიქრში ვიქნებოდი, როგორ დამეღუპა ხელმწიფე ან ჩემი ავისმსურველი...

მეც შემეძლო, ვაჭარივით ან ჩალვადარივით, შავი ზთვისპირეთის ტრამალებში მეხეტიალა, ყირიმიდან და ოდესიდან მარილი ან კუპრი ჩამომეტანა. ღამღამობით ზღვიდან მონაბერი ქარის სუნთქვას ვიგრძნობდი, ნაღვერდლის ალმურით სახეალეწილი მე  თვითონ მოვყვებოდი ზღაპარს ან სხვის მონაყოლს მოვისმენდი...

მე კი - მასწავლებელი ვარ, ოჯახებში დავიარები და კერძო გაკვეთილებით თავს ვირჩენ...

 

 

* * *
ზბიგნევ   ჰერბერტს

 

ოთხი სტიქიონი
დაუფლებია სამყაროს

მიწა ცეცხლი წყალი
და ჰაერი

ცეცხლიდან ომი იშვა
ჰაერიდან - ჰაერი

წყლიდან - ნავები სახლები ხეები
მარწყვაბალახი
ყვითელი დუმფარები
თევზები ღრუბლები
თვით ზეცა
კოკისპირული წვიმები
ადამიანი
და ადამიანთა საქმეები

მიწიდან კი - მარცვალი
აღმცენდა.

 

 

თესლბრუნვა

სული - არსება ჩემი - ისევე, როგორც ნიადაგი,
თესლბრუნვას
საჭიროებს.

ჭარხლის შემდეგ - ჭვავი ითესება, მიწის წიაღიდან პაწია
მწვანე
შადრევნებად ამოხეთქილი.

მერე დრო დგება, როცა მუხუდო, ცერცვი ან სამყურა უნდა
დაითესოს.

ზოგჯერ როიალზე დაკვრა მომინდება, ზოგჯერ - ნავით
გასეირნება,

ასევე - თავის დროზე - შენი წერილის წაკითხვა
ან შენი მოფერება მომინდება, ან წითელი ვაშლის ჩაკბეჩა,
ან სადმე

შორს გამგზავრება...

 

 

ნატურმორტი

წვიმებმა
თოვლი აატალახეს

კურდღელი გარბის გზაზე

ლამაზი ქალი
ჩემთან მოვიდა დღეს

იები მომიტანა
შორიდან
“რა სიცივეაო” –
თქვა

მართლაცდა
ცივა

ქუჩაშიც
სახლშიც

ჩემს გულშიც

ამნაირი გაზაფხულია
წლეულს.

 

 

* * *
ლექსი არ იწერება
ლექსი ამოითქმება

სიტყვა შიგნით იზრდება -
ფუვდება როგორც ცომი

(სულის საფუარისგან?..)

ზაფრანით შენელებულ ცომს
ქადის ცომს
ჭვავის ცომში გადაზელავენ

მერე მას შეექცევიან
ადამიანები
მხეცები

ყოველი სიტყვა ყვირილად ამოიზრდება
მაგრამ ღამით ყვირილი არ იქნება

ამიტომაც ჩუმად ჩუმად
ამოვთქვი ლექსები.

 

 

* * *
ჩემს სახლს
ვეება  ო რ ი ო ნ ი  თავს დასდგომია
ბრინჯაოს ჭიშკარივით

შუაში
სამი ლურსმანია ოქროსი

სახლი კი - თოვლს დაუფარავს
დაბალ-დაბალი
უფოთლო ხეებით გარემოცული

რა საწყლად გამოიყურება
ჩემი სახლის ყველა საზრუნავი
ამ უზარმაზარ გაყინულ ცის ქვეშ

რა მკრთალად ბჟუტავს
აწ უკვე ერთადერთი
ოქროს ფანჯარა

თან ისეთი სიცივეა!

იქ კი -
ორიონის ჭიშკრის მიღმა
ჩემი ნამდვილი სახლია
მ ა რ ა დ ი უ ლ ი.

 

 

* * *
ხვლიკი - ბერძნული თეატრონის
კიბის საფეხურებზე

მზეს ეფიცხება

მან სრულებით არ იცის
სად იმყოფება

მე კი - განა მე ვიცი
სად ვიმყოფები?

მე აქ ჩამოვედი
მერე რა?

ხვლიკის მსგავსად

ოღონდ მზე
აშკარად არ მყოფნის.

 

იულიუშ    სლოვაცკი

განშორება

დავშორდით, მაგრამ, ჩემო ძვირფასო,
კვლავ ძველებურად ხარ ახლობელი,
ახლაც არ მიჭირს, რომ გავიაზრო
რასა იქმ, ანდა სად იმყოფები.

მე ვიცი, როდის იღვიძებ, დგები,
ხარობ თუ სწუხხარ მიუსაფარი.
ჩვენს შორის თეთრი კაეშნის მტრედი
დაფრენს და მოაქვს შენი ამბავი!

და თუმცა ჩემი ვერ გწვდება თვალი,
ძალმიძს გიხილო ბაღში გავლილი,
როდესაც მკერდზე დაიბნევ ყვავილს
და თვითხარ, როგორც თეთრი ყვავილი!..

შენ კი, ძვირფასო, რაც უნდა სცადო,
ვერ წარმოიდგენ იმ უღრან ტყეებს,
სადაც მე ლურჯი ტბის პირას ვსახლობ
და შენზე ფიქრში ვატარებ დღეებს.

ვერ დაინახავ კუნაპეტ ცაზე
შორს მოციმციმე ობოლ მარგალიტს,
ყოველ ღამით რომ სიამით მავსებს,
რამეთუ ჰქვია “შენი ვარსკვლავი!”

მშვიდობით, ჩემო! დავშორდით მარად,
უიმედობის გვფარავს უკუნი
და შეყვარებულ ბულბულთა მსგავსად
ერთმანეთს ვუხმობთ გულდათუთქულნი.

ლემანის ტბის პირას,20 ივლისი,1835 წელი 

 

 

 

ვისლავა    შიმბორსკა
(ნობელის პრემიის ლაურეატი)
ლექსები

 

დასაფლავება

 

“ვინ იფიქრებდა?!”  “საწყალი!”  “რა ხნისა იყო იანი?..”
“იშვიათია, ბატონო, ეგეთი ადამიანი, -
ოჯახზე გადაყოლილი...  “როგორ უყვარდა მონიკა!”
“სიმსივნე რა შუაშია, თვითონვე თავი მოიკლა
მუდმივი ნერვიულობით, აი სიკვდილის მიზეზი!”
“მაგისი საქმე არ იყო კომერციული ბიზნესი!”
“ქვრივი თავის გზას მონახავს, პატარებს რა ეშველებათ?”
“სულ ვაფრთხილებდი: სიგარეტს როგორმე უნდა შეეშვა,
არ დამიჯერა”,  “ეგ არი, რომ გღუპავს, ჩემო პალადი!”
“ყვავილებს სანამ დადებდე, შემოაცალე ქაღალდი!”
გაიგეთ, თურმე ანჯეიმ სულ მიატოვა ვარშავა
და ელისეის მინდვრებზე, პარიზში ცხოვრობს ამჟამად?!”
“მაშ ასე: ორი კვერცხი და ხუთასი გრამი შაქარი?”
“შეხედე, კრისტი, ის ტიპი, გზაში რომ შეგვხვდა, აქ არი!
ჩანგალს გვდებს?”  “აბა, რა ვიცი? მოგვჩერებია პირღია!”
“მე მგონი, წვიმა დაიწყო, ქოლგა არ წამოგიღია?”
“ჰო, მართლა, არ დამავიწყდეს... დარეკა შენმა მიშელმა.”
(წვიმა თანდათან მატულობს, ხალხი ნელნელა იშლება)
“წავიდეს, მაგის...”  “რა მოხდა?”  “სისხლი გამიშრო
კრეტინმა:
აბორტი გაიკეთეო, ეს უკვე მეტისმეტია!”
“მღვდელს დააკვირდი, მარისკა, ბელმონდოს არ გავს
ძალიან?!”

“იქნება წავსულიყავით, დამთავრდა  “AVE  MARIA!”
კუბოც მიწაში ჩაუშვეს...  “FINITA  LA  COMEDIA!”
“საუბედუროდ, სიკვდილი ყველა ჩვენგანის ხვედრია”.
“მაგაზე, თუ გაგიგიათ, სომხური ანეკდოტია...”
“ქვრივს გადაეცით, გეთაყვა: ქელეხზე მე ვერ მოვდივარ,
წვეულება მაქვს ოჯახში, სტუმრები უკვე მელიან”.
“კაფეში ხომ არ შეგვევლო, ლუდი ხომ არ დაგველია?”

 

 

ეპიტაფია

 

აქ წევს სასვენი ნიშანივით მოდიდან გამოსული,
რამდენიმე ლექსის ავტორი.
საუკუნო განსასვენებელი არგუნა მიწამ,
თუმცა გვამი იგი არც ერთ ლიტერატურულ დაჯგუფებას
არ ეკუთვნოდა.
საფლავზე ამოსული ოროვანდისა და ამ სტრიქონების
გარდა,
აქ საყურადღებო არაფერია.
გზად მიმავალო, ამოიღე პორტფელიდან
შენი ელექტრონული ტვინი
და შიმბორსკას ბედზე ჩაფიქრდი წამით.

 

 

 

ეპოქის   შვილები

ჩვენ ეპოქის შვილები ვართ.
ეპოქა პოლიტიკურია.
შენი, ჩვენი, თქვენი,
დღის საზრუნავი, თუ ღამის საქმეები -
ეს სულ პოლიტიკური საქმეებია.
გინდა, არ გინდა,
შენს გენებს პოლიტიკური წარსული აქვს,
შენს კანს - პოლიტიკური ელფერი,
შენს თვალებს - პოლიტიკური ასპექტი.
ყველაფერს, რასაც ლაპარაკობ - რეზონანსი აქვს,
რაზეც სდუმხარ - მნიშვნელობა გააჩნია,
მეტნაკლებად პოლიტიკური.
ტყეში თუ სეირნობ,
პოლიტიკურ ნაბიჯებს ადგამ
პოლიტიკურ ნიადაგზე.
აპოლიტიკური ლექსიც პოლიტიკურია.
და მთვარე, თავზე რომ დაგნათის,
ისიც ობიექტია პოლიტიკური.
“ყოფნა არყოფნა?”
ესეც პოლიტიკური საკითხია.
შეიძლება ადამიანი სულაც არ იყო,
მაგრამ პოლიტიკური მნიშვნელობა გქონდეს,
ამისათვის საკმარისია ნავთობი იყო,
კომბინირებული საკვები, მეორადი ნედლეული
ან თუნდაც სათათბირო მაგიდა,
რის თაობაზე თვეობით კამათობდნენ პოლიტიკოსები:
მრგვალ თუ სწორკუთხოვან მაგიდასთან ჩაატარონ
მოლაპარაკება სიკვდილ-სიცოცხლის საკითხზე.
ამასობაში კი ხალხი იხოცებოდა,
საქონელი წყდებოდა,
სახლები იწვოდა
და ნათესები უდაბურდებოდა,
როგორც ეს უძველეს ხანაში,
ნაკლებად პოლიტიკურ ხანაში ხდებოდა.

 

 

ტანსაცმელი

ვიხდი, იხდის, იხდიან,
პალტოებს, კაბებს, პიჯაკებს, ჯემპრებს,
შარვლებს, ტრუსებს, წინდებს, პერანგებს,
აწყობენ, ალაგებენ, აფენენ, ჰკიდებენ,
საკიდურებზე, სკამებზე, ტაბურეტებზე, თეჯირზე;
ჯერჯერობითო, - ბრძანებს ექიმი, - საშიში არაფერიაო.
დალიეთ, წაისვით, დაიზილეთ, მიიღეთ
იმ შემთხვევაში თუ, ძილის წინ, ჭამის დროს,
გაესინჯეთ ერთი თვის, ერთი წლის, წლინახევრის შემდეგ;
აი, ხედავ? შენ კი ღელავდი, ჩვენ კი გვეშინოდა,
ეჭვიგვეპარებოდა, არ ვიცოდით;
შეგიძლიათ ჩაიცვათ, შეიკრათ, შეიბნიოთ
ჯერაც ისევ აკანკალებული თითებით;
ღილები, ქამრები, საყელოები,
ამოიღოთ ჯიბეებიდან, ჩანთებიდან, უბეებიდან,
დაჭმუჭნული, კოპლებიანი, კუბოკრული, ზოლებიანი;
სარკეში ჩაიხედოთ, შეიწმინდოთ, შეიმშრალოთ,
და ისევ დაუბრუნდეთ თქვენს ვარგისობას,
ასე მოულოდნელად რომ გაგიხანგრძლივეს.

 

 

საავადმყოფოში   მისვლა

ჩვენ წილი ვყარეთ ასანთებით: ვინ წავა მასთან?
მე მომიწია და იმწამსვე დავტოვე სუფრა.
საავადმყოფო იქვე იყო, რესტორნის გვერდით
და მნახველების მიღების დრო ახლოვდებოდა...

მან არაფერი მიპასუხა მისალმებაზე
და როს მარჯვენა გავუწოდე, ხელი წაიღო
სწრაფად ისე, ვით დამშეულმა ნაგაზმა ძვალი.

ისეთი სახე და ისეთი იერი ჰქონდა,
თითქოს რცხვენოდა საკუთარი გარდაცვალების.
რა უნდა მეთქვა, არ ვიცოდი და ჩემი მზერა
მის თვალებს ასცდა, როგორც ჭერში ნასროლი ტყვია.

იგი არ მთხოვდა არც დარჩენას, არც წასვლას მთხოვდა,
თქვენი ამბავიც არ უკითხავს, არც შენი, ვლოდეკ,
არც შენი, მარეკ, და არც შენი, ჩემო ირენა...

თავი ამტკივდა. ვინ კვდებოდა? ვის უკვდებოდა?
რატომ და რისთვის; დაბნეული, ხოტბას ვასხამდი
თანამედროვე მედიცინას და სამ გვირილას,
ფანჯრის რაფაზე გამჭვირვალე ლარნაკში ჩადგმულს...

მადლობა უფალს! რა კარგია, კიბე არსებობს
და შეგიძლია სულ სირბილით დაეშვა ქვევით!
მადლობა უფალს! რა კარგია, კარი არსებობს
და შეგიძლია გააღო და გავარდე გარეთ!
მადლობა უფალს! აქვე ახლო რესტორანია,
სადაც თქვენ, ჩემო მეგობრებო, ამჟამად მიცდით!

 

მიცვალებულებთან   ურთიერთობა

რანაირ ვითარებაში გესიზმრებიან მკვდრები?
ხშირად თუ ფიქრობ მათზე დაძინების წინ?

ვინ გეცხადება პირველად?
მუდამ ერთი და იგივე?
მისი სახელი? გვარი? სასაფლაო? გარდაცვალების
თარიღი?

რას გეუბნებიან, რაო?
შენი ძველი ნაცნობები ვართო?
ნათესავები? თანამემამულენი?

საიდან მოვედითო? ვინ გამოგვგზავნაო?
შენს გარდა ერთდროულად სხვასაც თუ ესიზმრებიან?
თავიანთ ფოტოსურათებს თუ ჰგვანან?
დაბერებულან დროთა ვითარებაში?
გასუქდნენ? გახდნენ?
მოკლულნი არიან თუ ჭრილობების მოშუშება უკვე
მოასწრეს?
თუ ახსოვთ მათი მკვლელის ვინაობა?

რა უჭირავთ ხელში - აგვიწერე ის ნივთები.
დამპალია? დანახშირებული? ფერფლად ქცეული?
რას გამოხატავს მათი მზერა - შიშს? მუდარას? რანაირს?
ან იქნებ თქვენ მხოლოდ ამინდზე საუბრობთ?
ჩიტებზე? ყვავილებზე? პეპლებზე?
თვითონ თუ იძლევიან უსიამოვნო შეკითხვებს?
რას ჰპასუხობ, წინდახედული დუმილის ნაცვლად?
იქნებ ჯობს, სიზმრის თემა შეიცვალო
ან დროზე გაიღვიძო?

 

 

პირველი   ფოტოსურათი

ეს ტიტველი, ფუნჩულა ბიჭუნა ვინ არი?
ეს ხომ პატარა ადოლფიკოა, ბატონ ჰიტლერების შვილი!
შესაძლოა, იგი იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი
ან ვენის ოპერის სოლისტი გახდეს.

ვისია ეს პაწაწინა ხელები, თვალები, ყურები?

ვისია პაწია მუცელი, რძით გატიკნილი?
ჯერჯერობით არ ვიცით, ვისია:

ასოთამწყობის, მოხელის, ვაჭრის, მღვდლისა?
საით გასწევენ ეს სასაცილო ფეფები, საით?
საბავშვო ბაღში, სკოლაში, დაწესებულებაში, ქორწინებაზე.
იქნებ თვით ბურგომისტრის ქალიშვილიც ითხოვონ?

აღუ-აღუ, ანგელოზო, ნამცეცა ბიჭო, მზის თვალო!..

ის რომ ერთი წლის წინათ ამქვეყნად გაჩნდა,
ცასა და მიწას ზოდიაქოს ნიშნები აკლდა.
აპრილის მზე. ფანჯრის რაფაზე ყვავილები.
არღნის ჭყიპინი ეზოებში.
ბედნიერი ბილეთის ვარდისფერი ფურცელი.
მშობიარობის წინ დედამ უცნაური სიზმარი ნახა:
მტრედის გამოცხადება - სიხარულს მოასწავებს,
ხოლო მტრედი თუ დაიჭირე,
მაშასადამე, სტუმარი მოვა სახლში, სასურველი.

ტაკ-ტუკ, ტაკ-ტუკ, ვინაა მანდ? ეს ადოლფიკოს გული ძგერს.
მაწოვარა, არტახები, შიბაქი, ფიფინა.
ბიჭი მაგარია და ჯანმრთელი.
არ დაითარსოს - ფიცარს თითი მიუკაკუნეთ.
მშობლებსა ჰგავს, კალთაში მჯდარ ცინდალსაც
და საერთოდ - ყველა ბავშვს ყველა საოჯახო ალბომიდან.

მოდი , ნუ ვიტირებთ, პატარავ.
ბატონი ფოტოგრაფი ტილოს თავზე გადაიფარებს,
“ჩხაკ”-ო და ჩიტიც გამოფრინდება!
Atelier Klinger, Grabenstrasse, Braunen,
ბრაუნენი პატარა მყუდრო ქალაქია:
სოლიდური ფირმები, პატივსაცემი მეზობლები,
აფუებული ცომისა და საოჯახო საპნის სუნი.
არც ძაღლების ყმუილი, არც სხვა ავისმომასწავებელი
ნიშნები...
ისტორიის მასწავლებელი საყელოს იხსნის,
იზმორება და რვეულებზე
თავდახრილი ამთქნარებს.

 

 

ბალადა

აი, ბალადა მოკლული ქალის, -
იგი მოკლეს და გაცოცხლდა მაინც...
აი, ამბავი, რომელიც მერე
მე გამახსენდა და ჩავიწერე.

...და როცა მკვლელმა დატოვა ბინა
და აჩქარებით დაუყვა კიბეს,
ადგა ეს ქალი, თითქოს ჯერ კიდევ
ცოცხალი იყო, ეძინა მხოლოდ.

ადგა, სარკის წინ თმა გაისწორა
და წამწამებში ჩასმული ბეჭდის
თვლები მოავლო ოთახის კედლებს.

არ უფრენია ჰაერში, არა!
საგულდაგულოდ დაკეტა კარი
და გამოაღო მაგიდის უჯრა.

მერე კი, წყნარი და ფიქრიანი,
ბუხარს მიუჯდა და ცეცხლში დასწვა
ყველა საბუთი, წერილი, ფოტო,
რომ მკვლელის კვალი გაექრო სრულად.

და როს წარსული ფერფლად აქცია,
სულგაკმედილი და უგრძნობელი
ისევ საწოლზე დაემხო პირქვე.

 

 

სადგური

ჩემი არჩამოსვლა ქალაქ N-ში
ზუსტად მოხდა.

შენ გაფრთხილებული იყავი
გაუგზავნელი წერილით.

მოასწარი არ გამოცხადება
დანიშნულ დროს.

მატარებელი მესამე ლიანდაგზე ჩამოდგა.
ბევრი მგზავრი ჩამოიყვანა.

მგზავრებს შორის გასასვლელისკენ მიემართებოდა
არყოფნა ჩემი პიროვნებისა.

რამდენიმე ქალმა აჩქარებით
შემცვალა
ამ ფაცაფუცში.
ერთ მათგანს ვიღაცა ეცა
ჩემთვის უცნობი,
მაგრამ ქალმა იცნო იგი
იმწამსვე.

მათ გადაჰკოცნეს ერთმანეთი
არაჩვენი კოცნით.

ამასობაში მოიპარეს
არაჩემი ჩემოდანი.

ქალაქ N-ის სადგურმა
კარგად ჩააბარა გამოცდა
ობიექტურ არსებობაში.

მთავარი ადგილზევე რჩებოდა,
წვრილმანები მოძრაობდნენ
თავიანთი მიმართულებით.

დანიშნული შეხვედრაც კი
შედგა
ჩვენი ყოფნის
ფარგლებს იქით

ალბათობის
დაკარგულ სამოთხეში.

სადღაც სხვაგან,
სადღაც სახვაგან.
რა უცნაურად ჟღერს ეს სიტყვები.